Museum Klok en Peel Asten eert artistieke duizendpoot Jef Rottiers

Een artistieke duizendpoot. Die kwalificatie past de Belgische beiaardier Jef Rottiers (1904-1985). De man was niet alleen een bekwaam pedagoog en muziekdocent, maar ook een van de beste beiaardbespelers van zijn tijd, een productieve toondichter en een zeer gewaardeerde kunstschilder. Voldoende redenen voor Museum Klok en Peel in Asten om deze minzame kunstenaar in het zonnetje te zetten.  Dat gebeurt met de expositie 'De wereld van Jef Rottiers rondom de Tuin der Lusten
  
Aanleidingen zijn er te over. Bij voorbeeld: het 30e sterfjaar van Rottiers. Maar ook: de aankoop van diens drieluik 'Tuin der Lusten'. Dat schilderij is een minutieuze kopie van een wereldberoemd schilderij van de middeleeuwse meester Jeroen Bosch (circa 1450-1516),  dat in het Prado in Madrid hangt. Via het schilderij van Rottiers herdenkt Klok en Peel komend jaar ook de 500e sterfdag van Jeroen Bosch.

Pedagoog-beiaardier
  Jef Rottiers uit Mechelen, een talentvol beiaardier opgeleid aan de beroemde Beiaardschool aldaar, wordt in 1904 geboren als enige zoon van beeldhouwer Hendrik Rottiers en kruidenierster Clara Kero. In 1914 vlucht hij met zijn ouders naar het Noord-Ierse Warrenpoint, waar het gezin de Eerste Wereldoorlog afwacht. Terug op het vasteland begint Jef eind 1918 een opleiding tot onderwijzer op de Normaalschool in Mechelen.  Die leidt tot een onderwijzerschap, dat hij tussen 1923 en 1944 bekleedt in Onze-Lieve-Vrouw-Waver. 

In diezelfde periode ontwikkelt Jef Rottiers zich muzikaal. Aangemoedigd door zijn jeugdvriend Gaston Feremans - later componist en dirigent -  leert hij zichzelf piano spelen.  De jonge pianist trekt onder andere de aandacht van zijn buurman Theo Adriaens (1904-1935) student aan de Beiaardschool  van Mechelen. Die spoort hem aan een beiaardstudie te beginnen bij Jef Denijn, directeur van de Beiaardschool Mechelen en diens mededocenten Staf Nees, Jef van Hoof en Victor van Geyseghem.  
In 1933 behaalt Rottiers het beiaardiersdiploma met onderscheiding, en nog voor de Tweede Wereldoorlog maakt hij furore als gastbeiaardier in België, Nederland, Frankrijk en Engeland.  Ook doet hij van zich spreken  als arrangeur en componist. 
Dan komen de oorlogsjaren en tijdens die donkere periode distantieert Jef Rottiers zich te weinig van het cultuurbeleid van de bezetter. Hij blijft doorspelen  als beiaardier, wordt schatbewaarder van de Beiaardschool  en schrijft hoorspelen voor de radio. Ook al hebben die vooral historische en muziekhistorische onderwerpen, ze worden hem niet in dank afgenomen. 
Na de oorlog, in 1946, moet hij zich verantwoorden voor de Krijgsraad van Mechelen en die veroordeelt hem tot 18 maanden gevangenisstraf en ontzetting uit burgerlijke en politieke rechten. Hoewel hij later volledig wordt gerehabiliteerd zal hij daar jarenlang grote hinder van ondervinden. 
Jef mag niet meer op de Mechelse Beiaard spelen en verliest per direct zijn onderwijzerspost in Onze-Lieve-Vrouw-Waver. In zijn donkerste jaren moet Rottiers in zijn levensonderhoud voorzien  als privé pianoleraar én.... met schilderijen. 
Het duurt  tot na zijn volledige rehabilitatie in 1959 vooraleer hij  - in Brussel - weer voor de klas mag staan, maar zijn beiaardpraktijk mag hij na een paar jaar alweer goeddeels opnemen. In 1952 wordt Jef Rottiers benoemd tot de eerste beiaardier van de nieuwe Michielsbeiaard in Meise. Dat blijft hij tot 1982. Zodra hij weer aan de slag kan als onderwijzer, wordt hij ook docent aan de Mechelse Beiaardschool , waar hij tot 1974  kennis en vaardigheden doorgeeft aan de volgende generatie beiaardiers. Zijn eigenhandig geschreven bewerkingen van muziekstukken én oorspronkelijke beiaardcomposities omvat net geen 1.000 nummers!

Schilder

Tot het schildersschap wordt Jef Rottiers geïnspireerd door zijn artistieke vader.  Al tijdens zijn opleiding tot onderwijzer volgt Jef drie jaar ’s avonds en ’s zondags tekenlessen aan de Stedelijke Academie van Mechelen. 
Hij behaalt in 1925 de 1e prijs van uitmuntendheid in de klas van teekening naar rompen. Zijn eerste tentoonstelling houdt hij in 1929 in 'zijn' school in Onze-Lieve-Vrouw-Waver. Dat wordt het begin van een reeks. Hoewel hij met heel veel plezier schildert en  uitstekende recensies krijgt, zoekt Rottiers met zijn schilderwerk geen roem.  Als hij al deelneemt aan groepstentoonstellingen of een individuele tentoonstelling ondergaat, dan is het om vrienden 'n plezier te doen.
De komende maanden kan het publiek in Museum Klok en Peel tien grote doeken van Rottiers bewonderen.  Daaronder niet alleen oorspronkelijke werken, maar ook  kopiën van werken van Pieter Brueghel de Oude, Peter-Paul Rubens, Johannes Vermeer en Jheronimus Bosch.  

Tuin der Lusten

Het belangrijkste stuk voor Klok en Peel is natuurlijk de in Amerika aangekochte kopie van het drieluik 'Tuin der Lusten' (ca. 1480/1490) van Jheronimus Bosch (1450 - 1516. 
Het is niet te achterhalen waarvoor de triptiek van Bosch oorspronkelijk  was bestemd. In kunstkringen gaat men ervan uit dat Engelbrecht II van Nassau (1451-1504) - oudoom van Willem van Oranje - het schilderij eeft besteld; dat het in Brussel door de hertog van Alva is geconfisqueerd, waarna het via schenking en vererving is terechtgekomen in de kunstverzameling van koning Filips II van Spanje. In 1939 vindt het origineel een plaatsje in het Museo del Prado in Madrid.

Copyright van alle artikelen en foto's: Klok & Peel Museum Asten